Marek Strzelecki Kancelaria Adwokacka tel. 789 413 540

Igołomia 293 oraz ul. Kurkowa 3/3 w Krakowie, e-mail: strzeleckimarek@interia.pl

Opublikowano: 2009-02-02

Odpowiedzialność urzędnika

Granicą odpowiedzialności materialnej urzędnika stanie się 12 miesięcznych wynagrodzeń. Rażące naruszenie prawa będzie musiał stwierdzić sąd cywilny lub administracyjny. Prokurator ustali funkcjonariuszy odpowiedzialnych za spowodowanie szkody, ale musi zapaść wyrok. Na rozpoczynającym się dziś posiedzeniu Sejmu posłowie rozpatrzą projekt ustawy o szczególnych zasadach odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa. Dziś przepisy przewidują możliwość wypłacenia odszkodowania za błąd urzędnika, który spowodował szkodę. Wypłacane jest ono jednak z kasy państwa bądź samorządu. Natomiast pracownik w myśl kodeksu pracy może jedynie odpowiadać za szkodę do wysokości trzech miesięcznych wynagrodzeń. Projektowana ustawa przewiduje natomiast, że urzędnik będzie odpowiadać materialnie nawet do wysokości 12-miesięcznych wynagrodzeń. 

Warunki odpowiedzialności
Projekt normuje zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego w związku z naruszeniem prawa.
W myśl nowych przepisów funkcjonariusz będzie odpowiadał materialnie, gdy:

  • na mocy prawomocnego orzeczenia sądu lub ugody ustalone zostanie odszkodowanie od podmiotu odpowiedzialnego za szkodę majątkową wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej z rażącym naruszeniem prawa,
  • rażące naruszenie prawa zostało spowodowane zawinionym działaniem lub zaniechaniem funkcjonariusza publicznego, co potwierdził sąd cywilny lub administracyjny

Po wejściu w życie ustawy przełożony pracownika, który wydał decyzję, będzie musiał zawiadomić o tym prokuraturę – wyjaśnia poseł sprawozdawca Marek Wójcik z PO.
– Do tej pory nie wszyscy urzędnicy mogli odpowiadać dyscyplinarnie. Nasz projekt zakłada, że odpowiedzialności materialnej mogą podlegać nie tylko ci, którzy wydali decyzje, ale też ich przełożeni – mówi poseł.
Celem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez prokuratora będzie ustalenie osoby odpowiedzialnej za rażące naruszenie prawa. Prokurator ustali, czy spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności urzędnika, oraz określi wysokości całkowitej szkody. Jeżeli uzna, że odpowiedzialność urzędnika będzie zasadna, to wniesie powództwo o odszkodowanie przeciwko winnemu funkcjonariuszowi. W innych przypadkach prokurator umorzy postępowanie.
Dyscyplinowanie urzędników
– Nowa ustawa jest potrzebna po to, by można było zdyscyplinować urzędników. Trzeba też wiedzieć, kto i za co odpowiada przy podejmowaniu decyzji przez administrację
publiczną – uważa Iwona Gintowt, wiceprezes Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
– Jednak dochodzenie odpowiedzialności materialnej urzędnika będzie długotrwałe, nawet wieloletnie. Potrzebne będzie wydanie dwóch wyroków sądowych. Pierwszego – przyznającego odszkodowanie od Skarbu Państwa, i drugiego – zasądzającego przewidziane ustawą odszkodowanie od funkcjonariusza. Natomiast ocena rażącego naruszenia prawa poprzedzona być musi analizą dotychczasowego orzecznictwa, przede wszystkim przez prokuratora – dodaje Iwona Gintowt.
Krąg osób odpowiedzialnych
– Nowa ustawa będzie biczem na urzędników – uważa Marcin Przychodzki, radca prawny. Zwraca uwagę, że w myśl proponowanych przepisów definicja funkcjonariusza publicznego nie będzie taka sama jak w prawie karnym. Na przykład osoby, które podlegają odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu, nie poniosą odpowiedzialności materialnej na podstawie projektu ustawy.
– Ustawa powinna precyzyjnie wskazać, co należy zrobić, gdy państwo wypłaciło już odszkodowanie obywatelowi z tytułu wadliwie wydanej decyzji. Dzisiaj nikt tytułem regresu nie próbuje dochodzić od urzędnika wypłaconych przez Skarb Państwa pieniędzy. Projekt właśnie chce to zmienić – ocenia Marcin Przychodzki.

źródło: Gazeta Prawna