PORADA-PRAWNA24.PL

Marek Strzelecki Kancelaria Adwokacka

26-07-2025

Przestępstwo niealimentacji – kiedy powstaje i jakie są jego konsekwencje?

Kancelaria Adwokacka Marka Strzeleckiego przypomina, że uzyskiwanie alimentów przez osoby uprawnione jest zabezpieczone nie tylko przez egzekucję komorniczą czy świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ale także przez uregulowania w kodeksie karnym.

Jednym z narzędzi mających na celu wymuszenie płatności alimentacyjnych jest przestępstwo niealimentacji, uregulowane w art. 209 kodeksu karnego.

Co grozi za przestępstwo niealimentacji?

W przypadku podstawowej formy tego przestępstwa, sprawcy grozi:

  • grzywna od 50 do 540 stawek dziennych

  • ograniczenie wolności od 2 miesięcy do 2 lat

  • kara pozbawienia wolności do 1 roku

Jeżeli jednak sprawca naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, kary są surowsze:

  • grzywna od 100 do 540 stawek dziennych

  • ograniczenie wolności od 3 miesięcy do 2 lat

  • kara pozbawienia wolności do 2 lat

Kiedy można mówić o przestępstwie niealimentacji?

Aby można było pociągnąć osobę do odpowiedzialności karnej za niealimentację, muszą być spełnione określone warunki:

  • wysokość alimentów została uprzednio określona:

    • w orzeczeniu sądowym

    • ugodzie zawartej przed sądem lub organem

    • innej umowie

  • łączne zaległości alimentacyjne wynoszą:

    • co najmniej równowartość 3 świadczeń okresowych,

    • lub – przy alimentach nieokresowych – opóźnienie wynosi co najmniej 3 miesiące

Odpowiedzialność karna pojawia się dopiero, gdy zaległość przekroczy wartość alimentów za trzy pełne miesiące lub trwa co najmniej trzy miesiące, jeśli alimenty nie są świadczeniem okresowym.

Kto może złożyć wniosek o ściganie?

Przestępstwo niealimentacji jest ścigane na wniosek:

  • osoby uprawnionej (pokrzywdzonego)

  • organu pomocy społecznej

  • organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego

Wyjątek: jeśli pokrzywdzonemu przyznano świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, ściganie odbywa się z urzędu.

Co się stanie, jeśli sprawca spłaci zaległości?

Jeśli osoba podejrzana o przestępstwo niealimentacji:

  • uiści całość zaległych alimentów w ciągu 30 dni od pierwszego przesłuchania jako podejrzany,

  • nie będzie podlegała karze, a postępowanie zostanie umorzone

Jeżeli jednak doszło do narażenia osoby uprawnionej na brak środków do życia, postępowanie nie zostanie umorzone. W takim przypadku:

  • sąd uzna oskarżonego za winnego, ale może odstąpić od wymierzenia kary

  • sąd nie odstąpi od kary, jeśli wina i społeczna szkodliwość czynu są zbyt duże

W przypadku odstąpienia od wymierzenia kary, skazanie ulega zatarciu po upływie jednego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku.

Podsumowanie

Niepłacenie alimentów przez dłuższy czas to nie tylko problem cywilny – może skutkować również odpowiedzialnością karną. Przepisy dają pokrzywdzonym realne narzędzia dochodzenia należności, w tym możliwość ścigania sprawcy przez prokuraturę lub z urzędu, jeśli wypłacane są świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Jeśli masz pytania dotyczące przestępstwa niealimentacji – niezależnie od tego, czy jesteś osobą uprawnioną czy oskarżoną – skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Marka Strzeleckiego. Udzielimy Ci wsparcia i pomożemy przejść przez procedury krok po kroku.

ZOBACZ INNE WPISY

Zniesławienie i znieważenie – najważniejsze różnice i przesłanki odpowiedzialności karnej

Kancelaria Adwokacka Marek Strzelecki zwraca uwagę, że zniesławienie i znieważenie należą do przestępstw przeciwko czci, uregulowanych w Kodeksie karnym. Choć w języku potocznym pojęcia te bywają używane zamiennie, z prawnego punktu widzenia oznaczają dwa różne zachowania. W obu przypadkach kluczowe znaczenie ma ochrona dobrego imienia, godności i czci człowieka. Odpowiedzialność karna nie powstaje jednak automatycznie […]

Zobacz więcej
Świadczenie pieniężne za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji – kiedy sąd je orzeka i ile wynosi?

Kancelaria Adwokacka Marek Strzelecki zwraca uwagę, że skazanie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (art. 174 § 1, art. 177 § 2a, art. 178a § 1, art. 178b, art. 178c § 1, art. 178d, art. 179, art. 180) może wiązać się z szeregiem konsekwencji. Oprócz kary oraz zakazu prowadzenia pojazdów, w określonych przypadkach sąd jest […]

Zobacz więcej
Przepadek samochodu za jazdę po alkoholu – kiedy sąd może orzec konfiskatę pojazdu?

Kancelaria Adwokacka Marek Strzelecki zwraca uwagę, że prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości może wiązać się nie tylko z odpowiedzialnością karną, zakazem prowadzenia pojazdów czy karą finansową, ale w określonych przypadkach również z przepadkiem pojazdu mechanicznego, potocznie określanym jako konfiskata samochodu. Kiedy sąd może orzec przepadek pojazdu? Zgodnie z art. 44b Kodeksu karnego, w przypadku skazania […]

Zobacz więcej
Specjalista z zakresu prawa karnego, rodzinnego i cywilnego.
Biuro: Igołomia 293
Biuro: ul. Kurkowa 3/3 - Kraków