PORADA-PRAWNA24.PL

Marek Strzelecki Kancelaria Adwokacka

26-07-2025

Prawo do odszkodowania za niesłuszne skazanie lub tymczasowe aresztowanie po śmierci poszkodowanego

Kancelaria Adwokacka Marka Strzeleckiego informuje, że co do zasady roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie przysługują bezpośrednio poszkodowanemu. Jednak w przypadku jego śmierci prawo to może częściowo przejść na inne osoby.

Kto może dochodzić odszkodowania po śmierci poszkodowanego?

Zgodnie z art. 556 §1 kodeksu postępowania karnego, w razie śmierci poszkodowanego zadośćuczynienie już nie przysługuje, ale odszkodowania może dochodzić osoba, która:

  1. utraciła należne jej z mocy ustawy utrzymanie

  2. utraciła utrzymanie stale dostarczane przez zmarłego, jeśli przemawiają za tym względy słuszności

Czy dotyczy to również środków zabezpieczających i zatrzymań?

Przepis art. 556 §1 k.p.k. nie wspomina o:

  • odszkodowaniu za niesłuszne zatrzymanie

  • odszkodowaniu za niesłuszne zastosowanie środka zabezpieczającego

W doktrynie przyjmuje się, że:

  • brak możliwości dochodzenia odszkodowania za zatrzymanie może być uzasadniony ze względu na jego krótkotrwałość

  • wykluczenie roszczeń za środki zabezpieczające nie znajduje uzasadnienia – dlatego uważa się, że również za niesłuszne wykonanie środka zabezpieczającego można dochodzić odszkodowania po śmierci poszkodowanego

Termin na złożenie wniosku

Wniosek o odszkodowanie należy złożyć:

  • w ciągu roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia, które stanowi podstawę roszczenia (np. wyroku uniewinniającego)

Jeśli jednak poszkodowany zmarł już po uprawomocnieniu się orzeczenia, roczny termin liczy się od daty jego śmierci.

Śmierć poszkodowanego w trakcie postępowania

Jeżeli poszkodowany zmarł w trakcie trwającego postępowania o odszkodowanie lub zadośćuczynienie:

  • postępowanie to ulega umorzeniu

  • osobom wskazanym w art. 556 §1 k.p.k. przysługuje prawo do złożenia nowego wniosku o odszkodowanie

  • zadośćuczynienie już wówczas nie przysługuje

Termin na złożenie nowego wniosku wynosi rok od dnia śmierci poszkodowanego.

Koszty postępowania

  • Postępowanie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie jest wolne od kosztów sądowych

  • W przypadku choćby częściowego uwzględnienia roszczenia wnioskodawcy przysługuje zwrot uzasadnionych wydatków, w tym kosztów ustanowienia jednego pełnomocnika (np. adwokata)

Podsumowanie

Po śmierci osoby niesłusznie skazanej lub tymczasowo aresztowanej, prawo do odszkodowania nie wygasa całkowicie. W określonych przypadkach mogą je dochodzić osoby bliskie, które utraciły źródło utrzymania. Choć nie przysługuje już zadośćuczynienie, wciąż istnieje możliwość uzyskania realnej rekompensaty majątkowej.

Jeśli jesteś bliskim osoby, która zmarła po uniewinnieniu lub umorzeniu postępowania karnego – skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Marka Strzeleckiego. Sprawdzimy, czy przysługuje Ci prawo do odszkodowania i przeprowadzimy Cię przez całą procedurę.

ZOBACZ INNE WPISY

Odszkodowania za uszkodzone uprawy rolne

Kancelaria Adwokacka Marek Strzelecki zwraca uwagę, że rolnik, którego plony doznały uszkodzenia w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, może domagać się odszkodowania od zakładu ubezpieczeniowego, z którym zawarł umowę ubezpieczenia. Kto ma obowiązek zawrzeć umowę ubezpieczenia? Rolnik, który uzyskał płatności bezpośrednie w rozumieniu przepisów o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, ma obowiązek […]

Zobacz więcej
Kiedy sąd może zarządzić wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności w miejsce kary ograniczenia wolności?

Kancelaria Adwokacka Marka Strzeleckiego zwraca uwagę, że orzeczenie kary ograniczenia wolności w wyroku skazującym nie zawsze oznacza definitywne uniknięcie kary pozbawienia wolności. W określonych sytuacjach sąd może na etapie postępowania wykonawczego zarządzić wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności. Kiedy sąd zarządza wykonanie zastępczej kary? Sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, gdy skazany: nie stawi się […]

Zobacz więcej
Kiedy sąd może zarządzić wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności w miejsce kary grzywny?

Kancelaria Adwokacka Marka Strzeleckiego zwraca uwagę, że orzeczenie kary grzywny nie zawsze oznacza definitywne uniknięcie kary pozbawienia wolności. W określonych sytuacjach, już na etapie postępowania wykonawczego, może dojść do zamiany grzywny na zastępczą karę pozbawienia wolności. Kiedy sąd może orzec zastępczą karę pozbawienia wolności? Sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, gdy: egzekucja grzywny okazała […]

Zobacz więcej
Specjalista z zakresu prawa karnego, rodzinnego i cywilnego.
Biuro: Igołomia 293
Biuro: ul. Kurkowa 3/3 - Kraków