PORADA-PRAWNA24.PL

Marek Strzelecki Kancelaria Adwokacka

26-07-2025

Przestępstwo niealimentacji – kiedy powstaje i jakie są jego konsekwencje?

Kancelaria Adwokacka Marka Strzeleckiego przypomina, że uzyskiwanie alimentów przez osoby uprawnione jest zabezpieczone nie tylko przez egzekucję komorniczą czy świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ale także przez uregulowania w kodeksie karnym.

Jednym z narzędzi mających na celu wymuszenie płatności alimentacyjnych jest przestępstwo niealimentacji, uregulowane w art. 209 kodeksu karnego.

Co grozi za przestępstwo niealimentacji?

W przypadku podstawowej formy tego przestępstwa, sprawcy grozi:

  • grzywna od 50 do 540 stawek dziennych

  • ograniczenie wolności od 2 miesięcy do 2 lat

  • kara pozbawienia wolności do 1 roku

Jeżeli jednak sprawca naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, kary są surowsze:

  • grzywna od 100 do 540 stawek dziennych

  • ograniczenie wolności od 3 miesięcy do 2 lat

  • kara pozbawienia wolności do 2 lat

Kiedy można mówić o przestępstwie niealimentacji?

Aby można było pociągnąć osobę do odpowiedzialności karnej za niealimentację, muszą być spełnione określone warunki:

  • wysokość alimentów została uprzednio określona:

    • w orzeczeniu sądowym

    • ugodzie zawartej przed sądem lub organem

    • innej umowie

  • łączne zaległości alimentacyjne wynoszą:

    • co najmniej równowartość 3 świadczeń okresowych,

    • lub – przy alimentach nieokresowych – opóźnienie wynosi co najmniej 3 miesiące

Odpowiedzialność karna pojawia się dopiero, gdy zaległość przekroczy wartość alimentów za trzy pełne miesiące lub trwa co najmniej trzy miesiące, jeśli alimenty nie są świadczeniem okresowym.

Kto może złożyć wniosek o ściganie?

Przestępstwo niealimentacji jest ścigane na wniosek:

  • osoby uprawnionej (pokrzywdzonego)

  • organu pomocy społecznej

  • organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego

Wyjątek: jeśli pokrzywdzonemu przyznano świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, ściganie odbywa się z urzędu.

Co się stanie, jeśli sprawca spłaci zaległości?

Jeśli osoba podejrzana o przestępstwo niealimentacji:

  • uiści całość zaległych alimentów w ciągu 30 dni od pierwszego przesłuchania jako podejrzany,

  • nie będzie podlegała karze, a postępowanie zostanie umorzone

Jeżeli jednak doszło do narażenia osoby uprawnionej na brak środków do życia, postępowanie nie zostanie umorzone. W takim przypadku:

  • sąd uzna oskarżonego za winnego, ale może odstąpić od wymierzenia kary

  • sąd nie odstąpi od kary, jeśli wina i społeczna szkodliwość czynu są zbyt duże

W przypadku odstąpienia od wymierzenia kary, skazanie ulega zatarciu po upływie jednego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku.

Podsumowanie

Niepłacenie alimentów przez dłuższy czas to nie tylko problem cywilny – może skutkować również odpowiedzialnością karną. Przepisy dają pokrzywdzonym realne narzędzia dochodzenia należności, w tym możliwość ścigania sprawcy przez prokuraturę lub z urzędu, jeśli wypłacane są świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Jeśli masz pytania dotyczące przestępstwa niealimentacji – niezależnie od tego, czy jesteś osobą uprawnioną czy oskarżoną – skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Marka Strzeleckiego. Udzielimy Ci wsparcia i pomożemy przejść przez procedury krok po kroku.

ZOBACZ INNE WPISY

Odszkodowania za uszkodzone uprawy rolne

Kancelaria Adwokacka Marek Strzelecki zwraca uwagę, że rolnik, którego plony doznały uszkodzenia w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, może domagać się odszkodowania od zakładu ubezpieczeniowego, z którym zawarł umowę ubezpieczenia. Kto ma obowiązek zawrzeć umowę ubezpieczenia? Rolnik, który uzyskał płatności bezpośrednie w rozumieniu przepisów o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, ma obowiązek […]

Zobacz więcej
Kiedy sąd może zarządzić wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności w miejsce kary ograniczenia wolności?

Kancelaria Adwokacka Marka Strzeleckiego zwraca uwagę, że orzeczenie kary ograniczenia wolności w wyroku skazującym nie zawsze oznacza definitywne uniknięcie kary pozbawienia wolności. W określonych sytuacjach sąd może na etapie postępowania wykonawczego zarządzić wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności. Kiedy sąd zarządza wykonanie zastępczej kary? Sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, gdy skazany: nie stawi się […]

Zobacz więcej
Kiedy sąd może zarządzić wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności w miejsce kary grzywny?

Kancelaria Adwokacka Marka Strzeleckiego zwraca uwagę, że orzeczenie kary grzywny nie zawsze oznacza definitywne uniknięcie kary pozbawienia wolności. W określonych sytuacjach, już na etapie postępowania wykonawczego, może dojść do zamiany grzywny na zastępczą karę pozbawienia wolności. Kiedy sąd może orzec zastępczą karę pozbawienia wolności? Sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, gdy: egzekucja grzywny okazała […]

Zobacz więcej
Specjalista z zakresu prawa karnego, rodzinnego i cywilnego.
Biuro: Igołomia 293
Biuro: ul. Kurkowa 3/3 - Kraków