Osoba fizyczna która nie zamieszkuje w konkretnym lokalu położonym na terenie RP ponad 3 dni zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ma obowiązek wymeldować się spod konkretnego adresu meldunkowego.

Wskazany obowiązek w razie jego niedopełnienia jest zagrożony sankcją karną przewidzianą przez art. 147. Kodeksu wykroczeń, który brzmi:

§ 1 „Kto nie dopełnia ciążącego na nim obowiązku meldunkowego,
podlega karze ograniczenia wolności, grzywny albo karze nagany.
§ 2. Kto, będąc do tego obowiązany, nie zawiadamia właściwego organu o niedopełnieniu przez inną osobę ciążącego na niej obowiązku meldunkowego,
podlega karze grzywny albo karze nagany.

Jednakże zgodnie z przyjętymi poglądami zarówno orzecznictwa sądowo-administracyjnego jak i poglądów doktryny wymeldowanie nie jest w żaden sposób uwarunkowane utrata prawa do lokalu. Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanką zarówno konieczną jak i wystarczająca jest faktyczne opuszczenie miejsca pobytu spod konkretnego adresu. Potwierdza to orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego zgodnie z którym zameldowanie ma charakter czysto ewidencyjny i nie jest związane z prawem do lokalu. Tym samym prawną przesłanką wymeldowania jest jedynie faktyczne opuszczenie miejsca pobytu pod określonym adresem.
Na takim stanowisku stoi także orzecznictwo sądowe, por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2003 r., II SA/Po 1128/2002:
„Ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego a nie stanu prawnego. Zameldowanie pod określonym adresem potwierdza, zatem jedynie miejsce zamieszkania osoby a nie legalność jej pobytu w określonym lokalu.”

Tym samym, aby można było skutecznie wymeldować osobę z konkretnego adresu pobytu konieczne jest wykazanie, iż opuściła ona lokal. Opuszczenie to musi nosić znamiona trwałości i ostateczności. W praktyce przyjmuje się, iż taki charakter opuszczenie nosi wówczas gdy określona osoba wyprowadzi się z danego lokalu – to znaczy gdy opróżni lokal ze swoich rzeczy osobistych i przedmiotów które użytkowała, a to miejsce pobytu przestaje być jej centrum życiowym.
Dodatkowo opuszczenie lokalu musi nosić znamię dobrowolności co oznacza, iż nie można np. wymeldować osoby, która została zatrzymana, aresztowana lub osadzona w zakładzie karnym.
Wniosek o wymeldowanie można złożyć w gminie właściwej dla miejsca z którego ma nastąpić wymeldowanie. Zwykle są to referaty ewidencji ludności i dowodów osobistych. Urząd wszczyna postępowanie które musi być zakończone w terminie 30 dni, a w sprawach skomplikowanych w ciągu 2 miesięcy. Gdy nieznany miejsca pobytu osoby, która opuściła konieczny będzie wniosek o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.