Po raz pierwszy mój syn został osadzony w Z.K. i z tego powodu chciałam się dowiedzieć, czy to prawda co mówią o podpisaniu przez prezydenta traktatu lizbońskiego, że będą wypuszczać skazanych po raz pierwszy, po połowie kary? Czy to po prostu plotka? Bardzo proszę o dokładne wyjaśnienie. Dziękuje.

Szanowna pani,
Zwolnienie skazanego osadzonego w Zakładzie Karnym orzekają tylko i wyłącznie polskie sądu penitencjarne. Są to Sądy Okręgowe.
Sądy te orzekają o warunkowym zwolnieniu z zakładu karnego tylko i wyłącznie w oparciu o polskie przepisy – a w szczególności ustawę Kodeks karny i Kodeks karny wykonawczy. W tym zakresie prawo międzynarodowe, a w szczególności traktaty zawierane przez Wspólnotę Europejską mogą mieć znaczenie na krajowy porządek prawny członków wspólnoty (Unii Europejskiej) tylko i wyłącznie po ich IMPLEMENTOWANIU.

Co to jest implementowanie? Jest to takie przekształcenie ustaw krajowych, aby uwzględniały rozstrzygnięcia zawarte w aktach prawa międzynarodowego. Tym samym, gdyby traktat lizboński zawierał takie postanowienia to musiałby one być implementowane do naszego porządku prawnego poprzez odpowiednie nowelizacje ustawy Kodeks karny i ustawy Kodeks karny wykonawczy.

Aktualnie istnieje możliwość opuszczenia przez skazanego Zakładu Karnego po upływie połowy kary, ale to wynika z Kodeksu karnego i orzeka o tym sąd penitencjarny (sąd okręgowy). Taki stan prawny istnieje od wprowadzenia kk z 1997 roku, czyli od co najmniej 12 lat i nie był związany z traktatem lizbońskim.

Zgodnie z art78.  § 1 kk - Skazanego można warunkowo zwolnić po odbyciu przez niego co najmniej połowy kary, jednak nie wcześniej niż po 6 miesiącach.
§ 2. Skazanego określonego w art. 64 § 1 (recydywistę zwykłego) można warunkowo zwolnić po odbyciu dwóch trzecich kary, natomiast określonego w art. 64 § 2 (multirecydywistę) po odbyciu trzech czwartych kary; warunkowe zwolnienie nie może nastąpić wcześniej niż po roku.
§ 3. Skazanego na karę 25 lat pozbawienia wolności można warunkowo zwolnić po odbyciu 15 lat kary, natomiast skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności po odbyciu 25 lat kary.

Najpierw zatem należy ustalić w jakim rozmiarze syn odbywa karę oraz czy nie jest przypadkiem osoba już uprzednio karaną która już odbywała kary w ZK (recydywista) albo czy nie odbywał ich min. 2 razy (multirecydywista). W dalszej kolejności, jeżeli upłynęła już połowa kary albo 2/3 lub 3 / 4, gdy recydywista to wówczas powinien wystąpić do sądu penitencjarnego o warunkowe zwolnienie. Oczywiście jeżeli w trybie art. 77 §2 kk sąd podwyższył te granice ubiegania się o warunkowe zwolnienie to taki wyrok jest wiążący (ale to trzeba sprawdzić przy wyroku skazującym)

Przesłanki na podstawie których sąd penitencjarny orzeka o warunkowym zwolnieniu są określone w art. 77.  § 1 kk który stanowi -  Skazanego na karę pozbawienia wolności sąd może warunkowo zwolnić z odbycia reszty kary tylko wówczas, gdy jego postawa, właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa, okoliczności jego popełnienia oraz zachowanie po popełnieniu przestępstwa i w czasie odbywania kary uzasadniają przekonanie, iż skazany po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa.

Decydujące znaczenie będzie tu miał zatem: wywiad kuratorski, opinia wychowawcy zakładowego oraz okoliczności popełnionego czynu.