Instytucja związania sądu cywilnego wyrokiem karnym występuje w art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego.
Oznacza ona, iż Sąd cywilny orzekający w postępowaniu procesowym lub nieprocesowym zmuszony jest uwzględnić fakt skazania określonej osoby w postępowaniu karnym. Jeśli Kowalski zostanie przykładowo skazany za znęcanie nad rodziną, to co do faktu tego przestępstwa Sąd orzekający rozwód Kowalskiego z żoną musi taki wyrok karny respektować jako dowód.
Związanie Sądu cywilnego co do wyroku skazującego nie jest jednak nieograniczone, albowiem sąd ten związany jest tylko samym faktem skazania. Nie jest związany okolicznościami przestępstwa – np. wartością wyrządzonej szkody. Nie jest również związany ustaleniami sądu karnego co do rodzaju winy skazanego. Oznacza to, iż sąd karny może Kowalskiego uznać za winnego przestępstwa nieumyślnego a co do tego samego czynu sąd cywilny może jego winę umyślną. Nie należy przy tym mylić pojęć jakimi operuje prawo karne (przestępstwo umyślne i nieumyślne) od pojęć prawa cywilnego (wina umyślna i nieumyślna).

Sąd Cywilny nie będzie związany postanowieniami jakie zapadają w postępowaniu karnym, a więc takimi jak prokuratorskie postanowienie o umorzeniu śledztwa/dochodzenia, o odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia o zawieszeniu postępowania. Nie będzie również związany postanowieniami Sądu, które zapadają w wyniku rozpoznania środków odwoławczych na powyższe postanowienia prokuratorskie.
Oczywiście związanie sądu cywilnego ma miejsce tylko w wypadku karnego wyroku skazującego. Nie wiąże więc sądu cywilnego karny wyrok uniewinniający. Oznacza wiec to tyle że sąd cywilny może uwzględnić powództwo mimo uniewinnienia w wyroku karnym.

Odmienną sytuacją są karne orzeczenia sądowe zapadające w postępowaniach odrębnych, takich jak wyrok nakazowy. W takim przypadku przychylić się należy do stanowiska, iż jest to wyrok, który wiążę sąd cywilny, gdyż różnice jakie występują między nim a zwykłym wyrokiem karnym występują na etapie procesowania a nie skazywania.

Kolejna kwestia jest to czy wskazane związanie sądu cywilnego ma miejsce w przypadku wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. W tym wypadku nie dochodzi do skazania. Niemniej sad karny stwierdza, iż Kowalski dopuścił się określonego czynu, który jest przestępstwem. Różnica między takim wyrokiem a zwykłym polega na ocenie prognozy kryminologicznej co do sprawcy. Nie oznacza to jednak uniewinnienia i dlatego wyrok taki winien wiązać sąd cywilny co do faktu popełnienia

Materiał jest własnością Redakcji porada-prawna24.pl. KOPIOWANIE ZABRONIONE.