Zgodnie z art. 149 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych.
Przepisy przejściowe regulują kwestię zastosowania nowej ustawy o kosztach sądowych do toczących się już postępowań sądowych, wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. Do spraw wszczętych po wejściu ustawy w życie, czyli poczynając od 2 marca 2006 r., stosuje się oczywiście przepisy nowe.
Momentem zainicjowania postępowania, który powoduje stosowanie nowych lub dotychczasowych przepisów o kosztach sądowych, należy odnieść do chwili wniesienia pozwu lub wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego albo wniosku wszczynającego inne postępowanie sądowe.
Wszczęcie postępowania sądowego oznacza chwilę wniesienia do sądu pisma rozpoczynającego postępowanie albo chwilę oddania pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. To samo dotyczy złożenia pisma przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej albo przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego oraz przez członka załogi polskiego statku morskiego u kapitana statku.
Problemy dotyczące stosowania dotychczasowych lub nowych przepisów o kosztach sądowych ujawniły się w sprawach będących w toku w chwili wejścia w życie ustawy. zwłaszcza znajdujących się na etapie postępowania między instancyjnego. Problem dotyczył rozumienia terminu zakończenie postępowania i dana instancja. W tym zakresie wielokrotnie wypowiedział się Sąd Najwyższy.
Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 25 października 2006 r. III CZP 73/2006 zakończenie postępowania w danej instancji w rozumieniu art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2005 r. Nr 167 poz. 1398) następuje z chwilą wydania orzeczenia kończącego (merytorycznie lub niemerytorycznie) postępowanie w sprawie w danej instancji.
Powyższą tezę potwierdził uchwałą z dnia 24 stycznia 2007 r. III CZP 124/2006 Zakończenie postępowania w danej instancji – w rozumieniu art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2005 r. Nr 167 poz. 1398 ze zm.) – następuje z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w tej instancji.
Natomiast uchwałą z 20.1.2010 r., III CZP 118/09 wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych w danej instancji przed wejściem w życie ustawy z 28.7.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) sąd orzeka o wydatkach wynikłych z czynności podejmowanych w toku postępowania na podstawie przepisów ustawy z 13.6.1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Kancelaria Adwokacka Marek Strzelecki zwraca uwagę, że rolnik, którego plony doznały uszkodzenia w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, może domagać się odszkodowania od zakładu ubezpieczeniowego, z którym zawarł umowę ubezpieczenia. Kto ma obowiązek zawrzeć umowę ubezpieczenia? Rolnik, który uzyskał płatności bezpośrednie w rozumieniu przepisów o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, ma obowiązek […]
Kancelaria Adwokacka Marka Strzeleckiego zwraca uwagę, że orzeczenie kary ograniczenia wolności w wyroku skazującym nie zawsze oznacza definitywne uniknięcie kary pozbawienia wolności. W określonych sytuacjach sąd może na etapie postępowania wykonawczego zarządzić wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności. Kiedy sąd zarządza wykonanie zastępczej kary? Sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, gdy skazany: nie stawi się […]
Kancelaria Adwokacka Marka Strzeleckiego zwraca uwagę, że orzeczenie kary grzywny nie zawsze oznacza definitywne uniknięcie kary pozbawienia wolności. W określonych sytuacjach, już na etapie postępowania wykonawczego, może dojść do zamiany grzywny na zastępczą karę pozbawienia wolności. Kiedy sąd może orzec zastępczą karę pozbawienia wolności? Sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, gdy: egzekucja grzywny okazała […]