Mąż otrzymał od rodziców gospodarstwo rolne z zabudowaniami z adnotacją, iż teściowe dożywotnio będą zajmować 1 mieszkanie i posiadać dostęp do innych pomieszczeń. Męża brat, z powyżej wspomnianego gospodarstwa otrzymał wydzieloną działkę (jeszcze przed zapisem gospodarstwa mężowi), na której pobudował dom. Wszystko byłoby idealnie, ale pojawia się problem, iż teściowie zapisując mężowi gospodarstwo i wymawiając sobie mieszkanie (do czego słusznie mieli prawo) zapomnieli o siostrze mojej teściowej, która tu mieszka od urodzenia, a jest osobą upośledzona umysłowo i absolutnie nikt nie wspomina o niej i opiece nad nią w męża w akcie notarialnym. W związku z tym pojawia się problem. Teściowa od 10 tal jest wdową, dotychczas zajmowała się siostrą, ale ostatnio coraz częściej musi iść do szpitala, gdyż zdiagnozowano u niej raka. Moje pytanie brzmi: kto w przypadku śmierci mojej teściowej będzie musiał zajmować się jej siostrą (a nadmienię, iż żyją jeszcze jej brat i siostra, którzy absolutnie
nie chcą słyszeć o ewentualnej opiece nad upośledzona siostrą, tłumacząc, iż oni niczego nie otrzymali od rodziców, a jedynie moja teściowa). Czy ta opieka spadnie na nas, czy też ewentualnie na nas i mojego szwagra, który także otrzymał działkę od rodziców. Jest to dla nas istotny problem, gdyż oboje z mężem pracujemy, a siostra teściowej nie może pozostawać dłużej bez opieki.

Szanowna Pani,
Z treści pani wiadomości wynika jednoznacznie, iż została dokonana umowa przekazania gospodarstwa rolnego od teściów na rzecz pani męża. Nie wskazuje pani charakteru umowy, ale mogła to być albo
- umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego następcy w zamian za rentę, albo
- umowa darowizny.
W obu przypadkach umowa ta została obarczona ciężarem w postaci prawa dożywotniego zamieszkiwania na przekazanej nieruchomości. Jest to tak zwana służebność mieszkania.
Ta służebność została poznana na rzecz tylko pani teściów, a już nie na rzecz siostry teściowej.

Jaki jest status siostry teściowej?
Zajmuje ona lokal na podstawie bezpłatnej umowy użyczenia. Umowa taka została zawarta w sposób dorozumiany przez nią i teściów. Tym samym tak długo jak długo przysługuje jej ta umowa użyczenia tak długo może legalnie przebywać w tym domu. Aby ją z tego lokalu wyrzucić konieczne jest najpierw wypowiedzenie umowy użyczenia a następnie skierowanie pozwu o eksmisję. Oczywiście zakładam, że nie opuści dobrowolnie tego domu.

Kto ma obowiązek opiekować się siostrą teściowej?
Zakładam, że upośledzona umysłowo siostra teściowej jest bezdzietna i stanu wolnego (niezamężna). W takim wypadku obowiązek opieki nad taką osobą przybiera postać obowiązku alimentacyjnego. Obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania. Obciąża on w pierwszej kolejności małżonka, zstępnych te osoby, a następnie wstępnych, a na końcu rodzeństwo (art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i nast.)
W pierwszej kolejności obowiązek utrzymania tej osoby obciążałby męża, ale go brak. Dalej obowiązane są jej dzieci i wnuki, których również nie ma. W dalszej kolejności obciąża wstępnych tej osoby (rodzice) – zakładam, że nie żyją.
Ostatecznie obowiązek obciąża rodzeństwo osoby wymagającej opieki – tj. Pani teściową, jej brat i druga siostra.

Natomiast Pani mąż i jego brat są dopiero zstępnymi rodzeństwa tej kobiety – a zatem nie leży na nich obowiązek alimentacyjny wobec tej chorej osoby.
Skoro nie miała ona zastrzeżonej opieki z racji umowy przekazania to teraz jedynie Mozę żądać opieki ze strony rodzeństwa. Pani mąż ani szwagier nie mają takiego obowiązku.
Ponad to w opisanej przez panią sytuacji wyjaśniam, iż należałoby się zastanowić, czy nie byłoby zasadne umieszczenie tej osoby w domu pomocy społecznej.