Dzień dobry, mam następujący problem: Moja mama i brat przebywają na stałe w USA. Chcą przekazać mi w darowiźnie udział w nieruchomości w Polsce (jesteśmy w trójkę współwłaścicielami tej nieruchomości, ja jestem jej faktycznym użytkownikiem).

Z informacji z którymi zetknąłem się dotychczas wynika, że (w przypadku darowizny nieruchomości) wymagana jest forma aktu notarialnego i na dodatek niezbędne jest osobiste stawienie się u notariusza zarówno darczyńcy i obdarowanego. W jaki sposób dokonać takiej darowizny, jeśli przyjazd tych osób do Polski jest niemożliwy (ze względu na wiek i stan zdrowia)? Dodam, że ustanowienie pełnomocnika innego niż ja lub moja pozostała najbliższa rodzina (żona, dzieci - więc krąg osób bezpośrednio zainteresowanych) w praktyce jest niemożliwe.

Szanowny Panie,
Zgodnie z art. 158 kodeksu cywilnego przeniesienie własności nieruchomości, albo udziału w niej – wymaga pod rygorem nieważności formy aktu notarialnego. Tym samym niemożliwe jest sporządzenie takowej umowy gdzieś poza biurem notarialnym. Nieprawda jest natomiast iż w przypadku umowy darowizny musi darczyńca (ten kto chce darować nieruchomość) stawić się osobiście u notariusza.
Zgodnie z art. 99 kodeksu cywilnego – jeżeli zawarcie umowy docelowej wymaga formy szczególnej – w tym wypadku aktu notarialnego – to pełnomocnictwo do takiej czynności również musi być udzielone w formie aktu notarialnego.
Najprościej, zatem aby te osoby przebywające w USA stawiły się do Polski i tutaj zawarły z panem umowę darowizny. Nie miałoby wówczas sensy ich przybycie tylko po to - aby udzielić u notariusza pełnomocnictwa dla Pana – skoro od razu mogliby podpisać sama umowę.

Skoro jednak potencjalni darczyńcy przebywają w USA to powstaje pytanie czy tam nie mogliby Panu udzielić pełnomocnictwa.

Otóż obywatel polski przebywający za granicą może udzielić pełnomocnictwa do zbycia nieruchomości przed konsulem Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazuje to art. 19 ustawy z dnia 13.02.1984 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem prawników (doktryny) wydaje się on niejasny, niemniej należy sądzić, że konsul może sporządzić akt notarialny zawierający pełnomocnictwo bez zgody ministra sprawiedliwości udzielonej na wniosek ministra spraw zagranicznych, (bo zgody tej wymaga jedynie sporządzenie umowy sprzedaży nieruchomości, przez samego konsula). Taką opinie wyraził Jan Wojcieszke - radca prawny, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy – Rzeczypospolita z dnia 9 grudnia 2007 roku w artykule „sprzedaż nieruchomości na odległość”).

Zgoda obu ministrów byłaby zatem wymagana, gdyby ta docelowa umowa darowizny miała być zawarta u konsula. Tymczasem Panu chodzi jedynie o pełnomocnictwo.

Z poważaniem,
Marek Strzelecki
WWW.porada-prawna24.pl