Moja babcia, która zmarła w czerwcu 2006 roku była właścicielką 1/3 kamienicy (brak podziału fizycznego, sprawa podziału jest w sądzie, ale sprawa jest zawieszona do czasu wyjaśnienia spadku). Jedno z mieszkań od urodzenia zajmuje moja mama, która wraz z dwójką rodzeństwa i mężem babci dziedziczy w równych częściach.
Mama nie posiada żadnego innego mieszkania, ani udziałów.
Wiem, że istnieje ulga mieszkaniowa do 110m/2 natomiast przy dziedziczeniu udziału bierze się odpowiednio część tej ulgi. I teraz moje pytanie: czy bierze się 1/12 tej ulgi (jako że udział w całej kamienicy tyle właśnie wyniesie), czy też 1/4, bo jest 4 spadkobierców po babci?
Czy istnieją inne możliwości zmniejszenia tego podatku, czy może mieć znaczenie to, że babcia przez blisko 40 lat przebywała za granicą, a moja mama była jej pełnomocnikiem i jako jedyna z obecnie dziedziczących mieszka nieprzerwanie w tej kamienicy? Do mojego pytanie jeszcze małe sprostowanie: babcia zmarła 17 maja 2006 (a
nie w czerwcu, jak wcześniej podałem).

Szanowny Panie,
ustalenie daty śmierci nie jest tak istotne z punktu widzenia spadkobrania jak ustalenie daty stwierdzenia nabycia spadku.
Obowiązek podatkowy powstaje bowiem przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku;
Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.
Oznacza to, że w przypadku niezgłoszenia nabycia z chwilą przyjęcia spadku (zatem nie później, niż 6 miesięcy od daty śmierci), obowiązek podatkowy powstanie z chwilą:
- uprawomocnienia się pisma - orzeczenia sądu (przy czym może to być zarówno orzeczenie sądu polskiego, jak i zagranicznego).
- a jeżeli nie było ani pisma, ani orzeczenia sądu, to w przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia (gdy urząd się zapyta, skąd Pan/Pani to nabył/a).
W dniu 1 stycznia 2007 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn, która wyłączyła od podatku spadki nabyte od spadkodawcy z I gr podatkowej.
Obowiązujące od początku 2007 r. zmienione przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn są jednak nieprecyzyjne. Kłopot sprawia interpretacja art. 3 ustawy nowelizującej. Wynika z niego, że do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie tej noweli (tj. przed 1 stycznia 2007 r.), stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem.
Są liczne poglądy występujące w prawie podatkowym, iż obowiązywanie lub niezwolnienia podatkowego należy oceniać z momentu wymiaru, czyli wydania przez urząd skarbowy decyzji ustalającej wysokość podatku z tytułu nabycia spadku, a nie powstania obowiązku podatkowego.
Tak też najnowszy komentarz do ustawy (K. Chustecka, I. Krawczyk, M, Kurasz, „Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Komentarz”, LexisNexis, Warszawa 2007). Według autorów zasadą jest stosowanie przepisów, które obowiązują w dniu wymiaru zobowiązania podatkowego (a jest nim dzień wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego), z wyjątkiem ustalania wysokości wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu oraz skal podatkowych. Takie stanowisko wynika z uchwały pełnego składu Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN z 27 maja 1993 r. (III AZP 36/92).
Dlatego, jak twierdzą autorzy komentarza, możliwa jest i taka interpretacja, zgodnie z którą nawet w przypadku nabycia, które nastąpiło przed 1 stycznia 2007 r., będą miały zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu wymiaru podatku, bo taka zasada wynika z przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2007 r. Oznacza to, że art. 4a przyznający zwolnienie od podatku będzie miał zastosowanie do nabytych w spadku rzeczy i praw majątkowych, gdy nabycie nastąpiło przed 1 stycznia 2007 r.
W dniu go 3 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (sygn. akt I SA/ Bd 658/07), uchylając decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie, które wynikało z tego, że zdaniem organów podatkowych art. 4a znowelizowanej ustawy, który wszedł w życie 1 stycznia 2007 r., nie może mieć zastosowania do zdarzeń, które nastąpiły przed tym dniem. Sąd nie podzielił jednak tego stanowiska. W uzasadnieniu wyroku stwierdził m.in., że „choć zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. do nabycia własności rzeczy i praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., to jednak stosowanie następuje z zastrzeżeniem ust. 2. Ten ostatni przepis ustanawia odstępstwo od reguły wynikającej z art. 3 ust. 1”.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy nowelizującej ustawę o podatku od spadków i darowizn z dnia 16 listopada 2006 roku(Dz.U. z 2006, nr 222, poz. 1629) – jeżeli nabycie własności nastąpiło po dniu 16 maja to ma zastosowanie znowelizowany przepis art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn wprowadzający zwolnienie podatkowe.
W oparciu o ten przepis i orzeczenie WSA w Bydgoszczy pana mama nie zapłaci podatku od spadku po babci – pod warunkiem że do 1 stycznia 2007 roku nie było wydanej decyzji ustalającej wymiar należnego podatku od spadku.

Abstrahując od powyższego ulga podatkowa o której pan pisze (do 110 m kW) to maksymalna wielkość która zwalniała od wymiaru podatku. Nie wiem zatem skąd posiada Pan wiedzę na temat tego jakoby ulga ta była uzależniona od udziału. Jest uzależniona, ale w takim zakresie, iż ustala się o jakiej powierzchni metrów kwadratowych jest udział mamy. Oznacza to, iż jeżeli nabyte w spadku lokal lub budynek, albo ich cześć przekracza tą wartość metrażową to podatek jest od nadwyżki ponad ten metraż. Czyli skoro mama ma udział wynoszący w budynku 1/12. To w całkowitej powierzchni ma również 1/12. jeżeli budynek nie przekracza 1320 metrów kwadratowych to udział w nim mamy nie przekroczy dozwolonych 110 m kw na danego spadkobiercę jaki mu przypada. Dodatkowym warunkiem było to, ażeby odziedziczony lokal stanowił jedyne lokum służące zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych tego spadkobiercy (mamy) oraz aby prze okres 5 lat w nim zamieszkiwała od momentu zwolnienia od podatku na tej podstawie.